Orma sport

Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN aktywność to „skłonność, zdolność do intensywnego działania, do podejmowania inicjatywy, czynny udział w czymś”. Definicja ta ukazuje pewien charakter aktywności, która jest rozumiana jako proces, przejaw pewnej dynamiki zjawisk zarówno w sensie materialnym jak i organicznym.

W odniesieniu do świata organicznego możemy powiedzieć, że to właśnie aktywność jako proces, działanie jest przejawem życia. To właśnie aktywność dokonuje formalnego podziału na świat ożywiony oraz świat martwy. Dlatego też często używa się sformułowania aktywność życiowa podkreślając tym, że między aktywnością i życiem możemy postawić znak równości. Mając to na uwadze można stwierdzić, że życie to proces ciągłej aktywności zmieniającej się cyklicznie. Takie ujęcie aktywności jest słuszne na każdym poziomie organizacji budowy organizmu, gdyż zarówno pojedyncza komórka przejawia swoją aktywność życiową jak i wysoce wyspecjalizowany organizm.

Odnosząc to wszystko do człowieka możemy powiedzieć, że u podstaw naszego życia leży aktywność. Nieprzerwanie aktywna jest każda nasza komórka, każdy narząd, każdy układ, aż dojdziemy do poziomu naszego organizmu stwierdzając, że jesteśmy aktywni- żyjemy. Jest to ujęcie czysto fizyczne, a przecież człowieka nie można sprowadzać tylko do zbioru wyspecjalizowanych komórek, gdyż pominie się całą sferę metafizyczną tworzącą nasze ja – osobowość. Dlatego też przedstawiając kompleksowo człowieka trzeba ująć również i tą sferę. I tu chciałbym posłużyć się poniższym schematem (rys1.)

Jak widać człowiek w ujęciu kompleksowym składa się z ciała fizycznego oraz umysłu jako element niefizyczny ( umysł rozumiany jako nasze „ja”, osobowość – to wszystko co nie jest w nas fizyczne). W tym ujęciu mózg nie jest sklasyfikowany jako ciało ani jako element niefizyczny gdyż z jednej strony jest on ciałem, ale z drugiej tworzy umysł. Jest on pewnym pomostem między ciałem i umysłem, sprawiając, że jedno bez drugiego istnieć nie może. To ciało daje możliwość istnienia umysłu natomiast umysł jest elementem kontrolującym ciało i wykorzystującym jego potencjał – tworzy to nierozerwalny kompleks – nas.

W takim ujęciu aktywność fizyczna odnosi się do ciała fizycznego, a rozumiana jest jako życie, istnienie tego ciała oraz przez nie istnienie umysłu. Ciało fizyczne tworzone przez wszystkie układy takie, jak: układ strukturalno-ruchowy, układ krążeniowo-oddechowy, układ wydalniczy, układ nerwowy i inne jest aktywne- żyje. Takie podejście do aktywności fizycznej jest prawdziwe, gdyż obrazuje fakt, że życie naszego ciała jest równoznaczne z aktywnością-życiem każdej komórki, każdego narządu oraz każdego układu tworzącego ciało jako kompleks. Również podejście to podkreśla, że zaburzenia aktywności w obrębie jednego układu wpływają na inne oraz osłabiając tym aktywność ciała wpływa również na umysł. Szerokie rozumienie słowa aktywność fizyczna jest potrzebne do uświadomienia sobie, że poprzez wpływ na jakikolwiek układ naszego ciała wpływamy pośrednio na całego człowieka. Nietrudno sobie wyobrazić, że problemy, np. z układem krążenia, rzutują na funkcję całego człowieka w ujęciu kompleksowym.

Natomiast zwyczajowo w naukach o kulturze fizycznej, aktywność fizyczna jest rozumiana jako zwiększona aktywność układu ruchowego- wspomniana w definicji zdolność do intensywnego działania w obrębie aparatu ruchu, utożsamiane z wykonywanie ćwiczeń fizycznych. Jest to podejście jak najbardziej prawidłowe podkreślające sferę zainteresowania nauk o kulturze fizycznej.

Aktywność fizyczna w ujęciu zwyczajowym wpływa na cały organizm. Dlatego uważa się ją jako wyznacznik zdrowia oraz pewien środek za pomocą, którego możemy wpływać na stan naszego zdrowia. Pojęcie zdrowia jest przez nas doskonale rozumiane. Chyba nie ma człowieka, który nie potrafiłby wyczerpująco zdefiniować pojęcia zdrowia.

WHO (World Health Organisation), definiuje zdrowie jako „pełny dobrostan fizyczny, psychiczny i społeczny człowieka, a nie wyłącznie brak choroby i niedomagania”.

Sensem tej definicji jest ukazanie człowieka w sposób kompleksowy, taki jak wspomniany przeze mnie powyżej. To już nie tylko prawidłowy stan organizmu pod względem fizycznym decyduje o zdrowiu, ale również dobrostan psychiczny i społeczny. Wskazuje to oczywiście na fakt spoglądania na własnego siebie w sposób przede wszystkim kompleksowy, czyli taki, w którym nie wyróżniamy aktywności fizycznej jako czegoś samoistniejącego, nie oddzielamy psychiki od ciała, a łączymy wszystko w jedno pełne spojrzenie zawierające wszystkie elementy budowy fizycznej jak i psychicznej. Według powyższego spojrzenia musimy sobie uzmysłowić, że zwiększając aktywność fizyczną poprzez ćwiczenia, wpływamy nie tylko na układ ruchu, ale również na pozostałe układy ciała fizycznego jak i na stan naszej psychiki. Dlatego też znaczenie zwiększania aktywności fizycznej w naszym życiu jest bardzo ważne, ponieważ spełnia ono rolę zarówno profilaktyczną, oraz w pewnych sytuacjach może doskonale spełniać rolę leczniczą.

Wraz z pojęciem aktywności fizycznej, aktywności życiowej czy zdrowia łączy się pojęcie sprawności. Sprawność jest to zdolność do przejawiania określonych funkcji. Oznacza to, że jeśli dany układ jest aktywny, zdrowy, to również jest sprawny. Ważną cechą pojęcia sprawności jest możliwość oceny danego układu pod względem przejawiania ściśle określonych dla niego funkcji. To znaczy, że możemy ocenić, w jaki stopniu dany układ przejawia swoje funkcje. Dlatego też często łączy się sprawność z konkretnym układem.